Świrenkowicz (Swirnikowicz, Swyrnyk de Vilna) Bartłomiej (ok. 1433 — 1482), biskup miednicki, kustosz i dziekan wileński.
Był synem bliżej nieznanego Mikołaja z Wilna, najpewniej tamtejszego mieszczanina. Jan Długosz uważał, że Ś. był Litwinem; Grzegorz Błaszczyk dopuszcza także jego ruskie pochodzenie.
W semestrze zimowym 1448 zapisał się Ś. na Wydz. Sztuk Wyzwolonych Uniw. Krak., wnosząc pełną opłatę immatrykulacyjną 8 gr; podczas studiów mieszkał w Bursie Ubogich. Stopień bakałarza artium uzyskał dopiero w r. 1456. Zdobyte wykształcenie otworzyło mu drogę do kapit. katedralnej wileńskiej. Wiadomo, że był kanonikiem wileńskim 10 IV 1468, kiedy Penitencjaria Apostolska przyznała mu list spowiedniczy. Dn. 24 VI t.r. wystąpił jako kustosz katedry wileńskiej, jednak kustodię tę za dyspensą papieską z 4 VII zachował bp-elekt łucki Marcin Krzeszowski, dotychczasowy jej posiadacz. Ś. pełnił w kapit. wileńskiej funkcję dziekana. Po śmierci bp. miednickiego Macieja z Topoli (zm. 24 IV 1470) został 13 II 1471 powołany przez papieża Pawła II na biskupstwo miednickie jako ósmy z kolei ordynariusz. W maju t.r. złożył w Rzymie przez swego prokuratora Jana ze Szczodrowa, kanonika żmudzkiego, zobowiązania serwicjalne, ale całą należność umorzono ze względu na ubóstwo diec. miednickiej. Ś. dokumentem donacyjnym z 29 X 1475 powiększył uposażenie kościoła paraf. w Olsiadach, erygowanego przez poprzedniego biskupa, z powodu niewystarczających środków na utrzymanie plebana. Podobnie 17 V 1478 doposażył dziesięcinami z pięciu dworów biskupich kościół paraf. w Krokach, ufundowany przez króla Kazimierza Jagiellończyka. Ś. zmarł najpewniej ok. poł. r. 1482, bowiem 21 II 1483 na biskupstwo miednickie był prekonizowany Marcin ze Żmudzi.
Wg opinii potomnych Ś. był człowiekiem towarzyskim i «zwykł często spraszać gości, a w interesa biskupstwa niewiele wglądał» (M. Wołonczewski); pracę duszpasterską zaniedbywał przez oddanie muzyce i śpiewowi (A. Wijuk-Kojałowicz).
Ališauskas V. i in., Lietuvos katalikų dvasininkai XIV—XVI a., Vilnius 2009; Hierarchia catholica medii aevi, II 188; Nitecki P., Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965—1999, W. 2000; — Błaszczyk G., Diecezja żmudzka od XV do początku XVII wieku. Ustrój, P. 1993; Fijałek J., Kościół rzymskokatolicki na Litwie, w: Chrystianizacja Litwy, Red. J. Kłoczowski, Kr. 1987; Kowalski M. D., Proventus Camerae Apostolicae debiti, Kr. 2010 s. 78, 86, 118; Kurczewski J., Kościół zamkowy czyli katedra wileńska w jej dziejowym, liturgicznym, architektonicznym i ekonomicznym rozwoju, Wil. 1916 III 537; Ochmański J., Biskupstwo wileńskie w średniowieczu. Ustrój i uposażenie, P. 1972 s. 34; Urban T. W., Lūžys S., Cracovia Lithuanorum saeculis XIV—XVI, Vilnius 1999; Wiesiołowski J., Episkopat polski XV w. jako grupa społeczna, w: Społeczeństwo Polski średniowiecznej, W. 1990 IV 292—3; W ołonczews k i M., Biskupstwo Żmujdzkie, Kr. 1898 s. 34—5; — Bull. Pol., VII; Codex Mednicensis seu Samogitiae diocesis, Coll. P. Jatulis, Romae 1984 I; Długosz, Annales, XII; Kod. katedry i diec. wil.; Księga promocji Wydz. Sztuk Uniw. Krak.; Metryka Uniw. Krak., I; Relationes status diocesium in Magno Ducatu Lithuaniae, Ed. P. Rabikauskas, Romae 1971 vol. 1 s. 230; Wijuk-Kojałowicz A., Miscellanea rerum ad statum ecclesiasticum i Magno Lituaniae Ducatu pertinentium, Vilnae 1650 s. 84.
Lidia Korczak